Streven naar kwaliteit

Performance

Hoe kun je presteren en tegelijk je begeertes onder controle hebben?

In werk, in muziek, in kunst. In de liefde. In filosofie. In al die gevallen streven we naar kwaliteit. We willen vaardig handelen. Op zoek naar perfectionisme. Niet iedereen zit zo in elkaar – maar ik kan me voorstellen dat als je deze blog leest, je op zoek bent naar een bepaalde manier van leven die jij ‘van goede kwaliteit’ vindt.

Kwaliteit opleveren lijkt op gespannen voet te staan met het idee dat je verlangens niet teveel na moet streven. Hoe kun je een mooi resultaat bereiken, zonder dat je streven je geluk in de weg staat?

Het streven naar perfectie is ook in de oosterse filosofie/spiritualiteit een paradox . Aan de ene kant de strikte discipline die daarvoor nodig is, aan de andere kant het loslaten van verlangens. Toch zijn die twee goed te combineren volgens mij.

1. Perfectie betekent niet altijd meer werk
Zoals een Chinees schilderij, kan met weinig, vloeiende lijnen de levendige indruk worden gewekt van een bloem, een dier, een berglandschap. De vaardigheid van de schilder maakt dat perfectie bereikt wordt. Door veel oefenen en niet te overdenken. Een andere vergelijking: in de muziek hoor je de melodie niet in het kabaal, maar juist door de stilte tussen de klanken.

‘Kwaliteit zit niet in de uren’ zeggen ze wel. Of jij op je werk kwaliteit aflevert, ligt aan de inhoud en niet de mate waarin je overwerkt. Je karakter wordt niet bepaald door het aantal keer per week dat je mediteert. Dus ‘veel doen’ betekent niet hetzelfde als kwaliteit. Misschien kan je juist door minder te willen, meer kwaliteit bereiken.

Dit geldt ook voor jouw streven naar perfectie. Er kunt er een aantal dingen voor doen, maar je zult er waarschijnlijk nog veel meer voor moeten laten. Zorg dat er voldoende rust in is, je handelt met tussenpozen. Dus gun jezelf ook de ruimte om fouten te maken en te kiezen om niet alles perfect te willen doen.

2. Vertrouw op jezelf
Kwaliteit kun je alleen bereiken als je vertrouwt op je eigen kunnen. Wanneer je een resultaat niet behaalt en daardoor gefrustreerd raakt, zul je waarschijnlijk opgeven. Of in ieder geval gaat het ten koste van je gemoedsrust. Er is een verschil tussen angstig een hoge lat najagen, of stabiel proberen kwaliteit te bieden – wanneer dat kan.

Je bent niet minder waard wanneer iets niet ‘perfect’ is volgens de maatstaven van jezelf of van een ander.

3. Perfecte imperfecties
Kwaliteit wil niet zeggen dat iets foutloos moet zijn. Alle ‘foutjes’ in je werk of in je karakter geven het een unieke zelf en je kunt er iets van leren. Als het echt feilloos is, verdwijnt iets van de diepgang en eigenheid. Foutjes maken betekent beweging – de volgende keer kun je iets anders doen. Perfectie is stilstand, steriel. Tenzij je begrijpt dat juist alles in de natuur en in je leven ‘perfect’ is. Chaotisch, vies, wisselend, mooi, wit, zwart, Yin, Yang – perfect zoals het is.

Waar is het op gebaseerd dat imperfecties ‘niet goed’ zijn, dat het ‘erg’ is? Wat zijn überhaupt de criteria om te bepalen dat iets imperfect is? Het oordeel van mensen om je heen, met allemaal hun eigen (vastgeroeste) oordelen? Je eigen (beperkte) visie op de werkelijkheid? Vertrouw op jezelf wil ook zeggen: vertrouw erop dat wat je doet goed is, ook als een ander alleen imperfecties zegt te zien. Die zegt dat ook alleen maar vanuit zijn of haar overtuigingen en tekortkomingen. Probeer dus elke keer af te wegen wanneer je iets van een ander aan moet nemen, en wanneer het een subjectief oordeel is.

4. Kwaliteit in de handeling geeft plezier
Streven naar kwaliteit betekent niet meteen met angst om te falen. En ook niet altijd een verlangen dat per se vervult moet worden. Kwaliteit kan ook zorgeloos plezier geven in datgene wat je doet. Iedereen vindt het fijn om ergens goed in te zijn. Een klusje waar je snel vanaf wilt en gehaast doet, daar beleef je geen lol aan.

Neem afwassen als voorbeeld – voor veel mensen een bron van frustratie. Een goed voorbeeld van een activiteit die leuker kan worden door het met kwaliteit te doen. Door bewust (“mindful”) elk kopje en bord goed te wassen, in een rustig tempo, met je ongehaaste gedachtes hier en nu. Dan merk je dat goed afwassen heel rustgevend kan zijn en kwaliteit een manier is om stil te staan bij het goede. Je bent dan namelijk op de intentie en inzet gericht, niet alleen op het resultaat.

Het is niet altijd eenvoudig om op die manier in het leven te staan – totdat het eenmaal echt tot je doordringt. Kwalitatief handelen, zonder je te druk te maken, dat versterkt elkaar. Echte wijsheid is simpel en treffend.


Wil je hierop reageren? Stuur mij een persoonlijk bericht.

Deel het met iemand anders: