Muziek en Leven

Alan Watts

Alan Watts was een Britse filosoof en schrijver die het Westen verbond met het o.a. het (zen)boeddhisme en taoïsme.

Alan Watts

In bijgaande video (met beeldmateriaal gemaakt door de makers van South Park) vraagt Alan Watts zich af: We worden van kleins af aan klaargestoomd op school.. Als we gaan werken, klimmen we verder op.. maar naar wat? Zijn we gelukkiger als we daar zijn aangekomen – of hebben we dan juist al die tijd het punt gemist?

Mocht je een uitgebreidere versie horen en andere video’s met opnames van Alan Watts, kijk dan hier.

Doel en middel

Watts maakt hier de vergelijking tussen muziek en leven. Muziek luister je niet om tot een doel te komen, om de laatste noot te horen. Muziek vindt plaats in het moment zelf, en de muziek is het doel op zich. Volgens Watts is het met leven net zo. We zijn geneigd om naar de toekomst te kijken, ergens naartoe te werken. Dit zit ingebakken in ons systeem. Je werkt je weg naar jouw ‘top’ in de maatschappij. Die gedrevenheid is op zichzelf goed. De gevolgen van de houding die we in de maatschappij leren, gaan ver. Het streven naar een doel maakt dat we in beweging komen en het beste uit onszelf halen. We maken daarmee vooruitgang mogelijk, welvaart.

Maar we vergeten dat het niet om de laatste noot in het leven gaat, maar om het leven zelf. Dit is de motor achter onze consumptiemaatschappij – we willen steeds meer en steeds mooiere spullen. Ik ben daar zelf geen uitzondering op. De nadelige gevolgen van de consumptiemaatschappij kennen we als het om milieu gaat. We staan er niet altijd bij stil wat het effect op onszelf is. Hoe ongelukkig we kunnen zijn omdat we het geluk buiten onszelf vinden. Geluk ligt steeds in het volgende ding wat we willen kopen: “Wat zou het geweldig zijn om dat te hebben. Ik wil het! Dan zou ik pas echt gelukkig zijn.” En zodra je het hebt en er even plezier van hebt gehad, verplaatst je verwachting zich naar het volgende product om te kopen. Zo niet, dan helpen alle marketingafdelingen van bedrijven je daar wel bij.

Teveel mensen kijken halverwege hun leven terug naar wat ze allemaal bereikt hebben, en krijgen het gevoel dat ze van een koude kermis thuiskomen. Het zit daarmee zelfs verankerd in onze fundamentele grondhouding, onze ‘spiritualiteit’. Zelfs in onze spirituele zoektocht naar innerlijke groei (wat dat betekent schijnt iedereen te weten) stellen we ons ‘iets’ ten doel wat we nooit ten volle zullen bereiken. Een soort ultiem geluk als einddoel, waardoor je naar het einde van de muziek streeft. Je haast je met stappen door de muziek naar de laatste noot. Want in die laatste noot, zit het geluk. Verlichting, of hoe je het ook wil noemen.

Watts gebruikt de vergelijking met muziek om duidelijk te maken hoe absurd dat eigenlijk is. De vergelijking maakt het populaire, maar holle begrip ‘in het nu leven’ betekenisvol. “You are supposed to sing, and to dance, while the music is being played.”

Ik probeer zelf dus zoveel mogelijk weg te blijven uit de ‘als.. dan..’ redenering voor wat betreft mijn eigen geluk. Dus niet: “Als het me lukt om 20 minuten per dag te mediteren, dan ben ik pas rustig in mijn hoofd.” Nee, ik probeer me ervan bewust te zijn dat rust alleen te vinden is in het moment zelf. Dat kost moeite, maar ik stel mezelf geen illusie ten doel. En ik probeer er niet teveel over na te denken: hoe langer je erover nadenkt, hoe verder de muziek vordert zonder dat je ernaar luistert!

Tot slot: muziek!

Ik wil afsluiten met het vieren van wat ik echte muzikaliteit vind. Geniet ervan!


Wil je hierop reageren? Stuur mij een persoonlijk bericht.

Deel het met iemand anders: