Gebed van een ongelovige

bidden

Bidden als ongelovige. Onmogelijk? Nep? Fantasie? Hypocriet..?

Als ‘atheist’ ben ik gefascineerd door de praktische ‘beoefening’ van religie. Net zoals ik, en veel mensen, met een soort ontzag naar de beoefening van Zen kijk, meditatie, zie ik ook de waarde van de beoefening van religie. De persoonlijke, intieme religie zoals die vaak vergeten wordt. Want meestal hebben we het over religie als tegenovergestelde van wetenschap, de dogma’s en achterhaalde maatschappelijke opvattingen, wat je ervan moet of juist niet mag, en datgene dat het nieuws haalt.

In deze blog wil ik eens bekijken wat ik kan leren van de respectvolle en persoonlijke toewijding, de meer spirituele kant van religie. Ik denk namelijk dat het zinvol kan zijn om te mediteren of te bidden – maar dat maakt de theoretische godsdienst erachter het nog niet waar’. 

Kun je die religieuze toewijding ook beoefenen als je niet in God gelooft – kun je bidden als ongelovige?

Ik ga specifiek in op bidden, omdat dit een zuivere vorm van religieuze uiting en beoefening is, gericht op rechtstreeks contact met ‘god’. Daarbij vat ik bidden op als een vorm van meditatie – het oprecht in contact komen met jezelf of je religieuze overtuiging – en niet als het even doorgeven van je wensenlijstje aan een bebaarde man op een wolk.

Wat je ook gelooft of niet gelooft, de vraag is wat je nu eigenlijk doet als je bidt. Laat het me benaderen vanuit persoonlijk perspectief – het enige perspectief waar vanuit je zinvol over bidden en mediteren kunt spreken. Wat ik ‘geloof’ is de Dao, wat kortgezegd een Chinees filosofisch begrip is voor de ‘natuurlijke kracht’ waarmee het leven continu als vanzelf in beweging blijft. Je zou kunnen zeggen, de samenhang van natuurwetten zoals een wetenschapper ze ziet, de Stoïcijnse Rede, de Chi, energie, het goddelijke.

Met bidden wordt geprobeerd daarmee in contact te komen. Hoe spreek je ertegen, wat kan het terugzeggen? Waar een ander misschien God hoort terugpraten, is bidden eigenlijk een ‘goed gesprek met jezelf’, MAAR tegelijk ook veel meer dan dat. Ik zie dat als volgt.

1. Je lichaam werkt in overeenstemming met de wetten van het heelal. Ook je geest, die door de hersenen werkt volgens de natuurwetten. Je bent zelf immers van hetzelfde ‘materiaal’ gemaakt als alles in het universum, gehoorzaamt dezelfde eeuwige natuurwet en je bent daar zelf misschien wel het meest zelfbewuste element in.

Waar anders dus, zou je moeten ‘klankborden’ met het heelal / God / Dao dan via jezelf? Wat anders dan hetzelfde materiaal kan resoneren met ‘dat daarbuiten’? Waar anders kunnen er antwoorden tot je komen?

2. Als je daarvoor de ruimte biedt en innerlijk stil genoeg wordt, en niet bewust zelf antwoorden op je vragen formuleert, communiceer je rechtstreeks met de kern, zonder dat dat per definitie een werkelijke andere ‘identiteit’, een persoonlijke god, vooronderstelt. Als metafoor kun je zeggen, bidden is als in een spiegel kijken: er wordt iets gereflecteerd en je krijgt een beeld terug, het reageert op je. Je bent het zelf maar ook weer niet, het is een spiegelbeeld.

Dus als je bidt en er komen antwoorden in je naar boven, dan is dit enerzijds je eigen antwoord, datgene dat je eigenlijk vindt of intuïtief al weet. Anderzijds is het werkelijk het antwoord vanuit het heelal, datgene wat in jou resoneert met de wereld om je heen. Het heelal heeft je antwoord gegeven. Met andere woorden, spreek tegen je eigen geest en je spreekt met de natuurwetten / God. Veel gelovigen zullen dit misschien zien als een heel egocentrische manier van bidden. Maar ik denk dat een verlanglijstje doorgeven veel egocentrischer is en daarnaast een illusie.

3. In een gebed kun je ook dankbaarheid tonen. En dat is goed voor meer dan alleen een ‘compliment aan god dat hij Jou behaagt’. Dankbaarheid uitspreken, al is het maar in gedachten, heeft een positieve werking op je gemoedsrust en je leert de dingen te waarderen in plaats van ze voor lief te nemen. En dat waarderen maakt dat je zaken met respect behandelt en dat je ziet hoeveel je eigenlijk hebt!

4. Maar dan is er alleen nog één deel van bidden waar ik het nog niet over heb gehad. Namelijk niet bidden om een antwoord, maar om hulp of kracht voor iemand anders. Iets wat veel gelovigen (zeggen te) doen. Heeft dat dan geen zin?

In de opvatting zoals ik hierboven heb geschetst, is het antwoord ja en nee. Nee, er gaat geen wonder plaatsvinden, compleet buiten alles om als goddelijke interventie. In dit geval is het de intentie die het werk doet. Door die manier van mediteren/bidden zul je zelf een stukje veranderen en daarmee je acties en de resultaten daarvan. Misschien doe je erdoor in je houding of in je acties iets anders door, wat bijdraagt aan een positief resultaat. Of je zegt tegen die ander dat je voor hem / haar hebt gebeden, wat eenzelfde soort verandering in de ander teweegbrengt en hij/zij daardoor andere keuzes maakt. Het geeft je focus, en maakt je alert op mogelijkheden om positief bij te dragen.

Bidden, mediteren of iets anders.. Er leiden meerdere wegen naar Rome. En anders kom je misschien wel uit in Milaan! Ook niet erg.

 

 

Deel het met iemand anders: